ಬಲಹೀನರು’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ದುರ್ಬಲರು’ ಅಥವಾ ‘ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರು’ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸೈಕಾಲಜಿ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಳುವು ಬಲಹೀನತೆ ಅಲ್ಲ, ಅದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ನಗುವುದು ಸಂತೋಷದ ಸಂಕೇತವೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಳುವುದು ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ (Emotional Detoxification) ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ವಿವಿಧ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ಸಣ್ಣ ವಿಚಾರಗಳಿಗೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹವರನ್ನು ‘ಬಹಳ ಬಲಹೀನರು’ ಎಂದು ಕಾಣುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ, ಆದರೆ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅತಿಯಾದ ಭಾವುಕತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
1. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ (Sensitive Personality)
ವಿಶ್ವದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 15–20% ಜನರು ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ನರಮಂಡಲ ಇತರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದಗಳು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಇತರರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಕೂಡ ಅವರನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.
2. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಹಾನುಭೂತಿ (High Empathy)
ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇತರರ ನೋವನ್ನು ತಮ್ಮ ನೋವಿನಂತೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಎಮೋಷನಲ್ ದೃಶ್ಯವೊಂದೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತೇವವನ್ನು ತರಬಹುದು. ಈ ಗುಣಮಟ್ಟದವರು “ಎಂಪತ್ಸ್” (Empaths) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗುತ್ತಾ, ಇತರರನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
3. ಅದುಮಿಟ್ಟ ಭಾವನೆಗಳ ಸ್ಫೋಟ (Suppressed Emotions)
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಅಳುವುದು ಅದ್ದೂರಿ ಕ್ಷಣದ ವಿಚಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ಹತ್ತಿರದ ಒತ್ತಡ, ಕೋಪ ಅಥವಾ ಬೇಸರದಿಂದ, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಘಟನೆ ‘ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್’ ಆಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬರು ಪುಟ್ಟ ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಮುರಿದಾಗ ಅಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದರೆ, ಮನದಾಳದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ನೋವು ಇದ್ದಂತೆ ಎಂದು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
4. ದೈಹಿಕ ಕಾರಣಗಳು
ತುಂಬು ನಿದ್ದೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ (ಮੁੱਖವಾಗಿ ವಿಟಮಿನ್ B12) ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೆ, ಮೆದುಳು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಕೂಡ ಅಳುವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
5. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ
ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದ, ಸ್ವಚ್ಛ ಮನಸ್ಸಿನವರು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಅಳುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ನೇರವಾಗಿ ನಡೆದು ಮಾತನಾಡುವ, ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊರ ಹಾಕುವ ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಸಣ್ಣ ಅಳುವಿನ ಲಾಭ
• ಅಳುವುದು ಬಲಹೀನತೆಯ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ.
• ಇದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.
• ದೇಹದಲ್ಲಿ ‘ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್’ ಮತ್ತು ‘ಎಂಡೋರ್ಫಿನ್’ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗುತ್ತವೆ, ಇದು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಅಳಿದ ನಂತರ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ನೀವು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಪರಿಚಿತರು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಬಲಹೀನರು ಅಲ್ಲ; ಅವರು ಇತರರಿಗಿಂತ ಜೀವನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಇದರಿಂದ ತೊಂದರೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮನೋವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಅತಿಯಾದ ಭಾವುಕತೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು 5 ದಾರಿಗಳು
1. “ಯಾಕೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ?” ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ
ಅಳುವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬದಲಾಗಿ, “ಈಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನಾಗಿದೆ? ನಾನು ದಣಿದಿದ್ದೇನೇ? ಹಳೆಯ ವಿಷಯ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆಯೇ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ.
2. ಆಳವಾದ ಉಸಿರಾಟ (Deep Breathing)
ಭಾವನೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, 5 ಬಾರಿ ದೀರ್ಘ ಉಸಿರಾಟ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ನರಮಂಡಲವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
3. ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ
ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿರಿ. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ನಡೆಯಿ, ನೀರು ಕುಡಿಯಿ, ಭಾವನೆಗಳ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿ.
4. ಡೈರಿ ಬರೆಯುವುದು
ಮನಸ್ಸಿನ ನೋವು ಅಥವಾ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ. ಇದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
5. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿ
ವಿಟಮಿನ್ B12, ಸರಿಯಾದ ನಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ ಆಹಾರವು ಅತಿಯಾದ ಭಾವುಕತೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯಕ.
ಇವುಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ: ಅಳುವುದು ಬಲಹೀನತೆ ಅಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶಕ್ತಿ.
