ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸವು ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತು, ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹಾಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಹತ್ವವೇ ಅನೇಕ ವಿದೇಶಿ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರು ವ್ಯಾಪಾರದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸೈನಿಕ ಹಿಡಿತವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದರು. ಆದರೂ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವ್ಯಾಪಕ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನಡುವೆಯೂ, ಒಂದು ಪ್ರದೇಶ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದೇ ಉಳಿದಿತ್ತು.
ಇದನ್ನು ಓದಿ: ಜಗತ್ತು ಇಂದು ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲೇ ನಿಂತಂತಿದೆ..!
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮೊದಲಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಾಗಿ ಭಾರತ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜರ ನಡುವಿನ ಕಲಹಗಳು ಹಾಗೂ ಜನರ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಭಾರೀ ತೆರಿಗೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಲೂಟಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ದೇಶದ ಜನತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲದ ನಡುವೆಯೂ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಇದನ್ನು ಓದಿ: ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ 9ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ
ಗೋವಾ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡದ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಗೋವಾ ಮಹತ್ವವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಸಂಪತ್ತಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ಆಗಲೂ ಇಂದಿನಂತೆಯೇ ಗೋವಾ ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿತ್ತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರು. 1498ರಲ್ಲಿ ವಾಸ್ಕೊ ಡ ಗಾಮಾ ಭಾರತ ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಗೋವಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಗೋವಾ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ದೃಢ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿತ್ತು.
1608ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸೂರತ್ಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಭಾರತದೆಲ್ಲೆಡೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಹಲವು ಸಂಘರ್ಷಗಳು ನಡೆದವು. ಆದರೂ ಗೋವಾವನ್ನು ಕೈಬಿಡುವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬಲಿಷ್ಠ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಹಿಡಿತದ ಕಾರಣದಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಗೋವಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲರಾದರು.
1947ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರವೂ ಗೋವಾ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತವನ್ನು ತೊರೆದರೂ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಗೋವಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಸಾಹತುವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಗೋವಾ ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ 1961ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಗೋವಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗೋವಾ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ದೃಢ ಹಿಡಿತದ ಫಲವಾಗಿದೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶ, ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.






